महाराष्ट्र शासनाच्या ‘महाराष्ट्र इमारत व इतर बांधकाम कामगार कल्याणकारी मंडळ’ (MAHABOCW) द्वारे राज्यातील कष्टकरी कामगारांसाठी अनेक महत्त्वपूर्ण योजना राबवल्या जातात. अलीकडेच प्रशासनाने नोंदणीकृत आणि सक्रिय बांधकाम कामगारांना दुहेरी दिलासा देणारी मोठी योजना अधिक प्रभावीपणे लागू केली आहे. या योजनेअंतर्गत कामगारांना थेट ₹5,000 ची आर्थिक मदत आणि अत्यावश्यक ३० वस्तूंचा घरगुती भांडी संच (Essential Utensil Kit) मोफत दिला जात आहे.
या दुहेरी लाभाची संपूर्ण माहिती, आवश्यक पात्रता, कागदपत्रे आणि अर्ज प्रक्रिया खालीलप्रमाणे आहे.
🎁 योजनेचा मुख्य हेतू आणि दुहेरी लाभ
असंघटित क्षेत्रातील बांधकाम कामगारांना रोजगाराच्या अनिश्चिततेमुळे व वाढत्या महागाईमुळे आर्थिक अडचणींना सामोरे जावे लागते. या कामगारांचे जीवनमान उंचावणे आणि त्यांच्या संसाराला हातभार लावणे हा या योजनेचा मुख्य उद्देश आहे.
- १. रोख ₹5,000 ची मदत
- मंडळाकडे नोंदणीकृत असलेल्या कामगारांना त्यांच्या खात्यात किंवा कल्याणकारी योजनांच्या टप्प्यांतर्गत थेट बँक ट्रान्सफर (DBT) द्वारे ₹2,000 ते ₹5,000 पर्यंतची आर्थिक मदत विविध सानुग्रह / कल्याणकारी अनुदानाच्या स्वरूपात दिली जाते.
- २. ३० वस्तूंचा मोफत भांडी संच (Utensil Kit)
कामगारांच्या कौटुंबिक गरजा भागवण्यासाठी ३० उच्च दर्जाच्या स्टील वस्तूंचा संच दिला जातो. यामध्ये समाविष्ट असलेल्या प्रमुख वस्तू:
- ताट, वाट्या, पेले आणि चमचे (Set)
- स्वयंपाकाची भांडी (पातेले, कढई, कुकर, परात इत्यादी)
- मसाले आणि धान्य साठवणुकीचे डबे
- पाण्याची बादली, तांब्या व इतर आवश्यक भांडी
📋 योजनेसाठी पात्रता आणि अटी
हा दुहेरी लाभ मिळवण्यासाठी कामगाराने खालील अटी पूर्ण करणे आवश्यक आहे:
- रहिवासी: अर्जदार महाराष्ट्राचा मूळ रहिवासी असावा.
- वय मर्यादा: कामगाराचे वय १८ ते ६० वर्षे दरम्यान असावे.
- कामगाराची नोंदणी: कामगार MAHABOCW (कामगार मंडळ) कडे अधिकृतपणे नोंदणीकृत असावा आणि त्याची नोंदणी/नूतनीकरण (Active Status) सुरू असावे.
- ९० दिवसांचे प्रमाणपत्र: मागील एका वर्षात किमान ९० दिवस बांधकाम कामगार म्हणून काम केल्याचे अधिकृत प्रमाणपत्र (RERA/कंत्राटदार/महानगरपालिका/ग्रामपंचायत यांचेकडून) सादर करणे बंधनकारक आहे.
📄 आवश्यक कागदपत्रे
- आधार कार्ड (मोबाइल नंबरशी लिंक असलेले)
- कामगार कल्याण मंडळाचे नोंदणी कार्ड (Kamgar Identity Card)
- बँक पासबुक (आर्थिक मदतीसाठी आधार लिंक बँक खाते)
- ९० दिवस काम केल्याचे प्रमाणपत्र (Employer / Contractor Certificate)
- पासपोर्ट साईझ फोटो व रहिवासी दाखला
📝 अर्ज कसा करावा? (ऑनलाइन व ऑफलाइन पद्धत)
online अर्ज प्रक्रिया:
- सर्वप्रथम MAHABOCW च्या अधिकृत पोर्टलवर (mahabocw.in) जा.
- जर तुम्ही आधीच नोंदणीकृत असाल, तर तुमचा Aadhaar Number / Registration Number वापरून लॉगिन करा.
- कल्याणकारी योजना (Welfare Schemes) पर्यायावर जाऊन गृहोपयोगी भांडी संच किंवा रोख अनुदानाच्या अर्जाची निवड करा.
- सर्व आवश्यक कागदपत्रे योग्य स्वरूपात अपलोड करा आणि अर्ज सबमिट करा.
offline पद्धत / सुविधा केंद्र:
- तुम्ही तुमच्या तालुक्यातील/जिल्ह्यातील कामगार कल्याण कार्यालय (BOCW Centre) किंवा नजीकच्या CSC (महा-ई-सेवा) केंद्रावर जाऊन अर्जाची प्रक्रिया पूर्ण करू शकता.
- अर्जाची पडताळणी झाल्यानंतर आणि बायोमेट्रिक / कागदपत्र पडताळणी पूर्ण झाल्यावर थेट वाटप शिबिराच्या वेळी भांडी संच सुपूर्द केला जातो.
💡 महत्त्वाची टीप: या सर्व योजना आणि भांडी संच पूर्णपणे मोफत दिले जातात. कोणत्याही मध्यस्थाला (दलालाला) या कामासाठी पैसे देऊ नयेत. तुमची नोंदणी अद्ययावत (Active Renewal) ठेवा जेणेकरून कोणत्याही योजनेचा लाभ चुकणार नाही.