लाडकी बहीण योजना 2025 अंतर्गत अनेक महिलांना eKYC करताना मोठी अडचण येते – विशेषतः पती नाही, वडील नाही किंवा दोघांचेही नाव दस्तऐवजावर उपलब्ध नाही अशा परिस्थितीत. सरकारने यासाठी स्पष्ट पर्यायी प्रक्रिया उपलब्ध करून दिली आहे. या लेखात आपण स्टेप-बाय-स्टेप मार्गदर्शन पाहूया.
✅ लाडकी बहीण योजना – पती नाही, वडील नाही तर eKYC कशी करावी?
- सरकारनुसार, eKYC करताना “पालक / पती तपशील” आवश्यक असतात. परंतु जर माहिती उपलब्ध नसेल, पती नसतील, विभक्त असाल किंवा वडील नसतील, तर खाली दिलेली पर्यायी प्रक्रिया वापरून आपण सहज eKYC पूर्ण करू शकता.
🟣 1) पती नाही (Single / Widow / Divorcee) असल्यास eKYC कशी करावी?
जर आपण अविवाहित, विधवा, घटस्फोटित, किंवा पतीपासून विभक्त असाल, तर ई-केवायसी करताना या पर्यायांचा वापर करता येतो:
✔ ऑनलाइन अर्जात पर्याय निवडा
- Unmarried (अविवाहित)
- Widow (विधवा)
- Divorced (घटस्फोटित)
- Separated (पतीपासून विभक्त)
✔ आवश्यक कागदपत्रे
- आधार कार्ड
- Bank Passbook (ज्यात आपले नाव स्पष्ट असेल)
- Self Declaration Certificate (सरकारद्वारे उपलब्ध)
- विधवा असल्यास – Death Certificate
- घटस्फोट झाल्यास – Divorce Order (असेल तरच, अनिवार्य नाही)
✔ स्वयंघोषणापत्र (Self Declaration)
- पती नसल्याचे स्वतः जाहीर करून Self-Declaration Upload केल्यावर eKYC स्वीकारले जाते.
🟣 2) वडील नाही / वडिलांचे नाव दस्तऐवजावर नसेल तर काय करावे?
- आपण अविवाहित असाल आणि वडील नसतील किंवा नाव दस्तऐवजावर नसेल, तर खालील स्टेप्स वापरा:
✔ Mother Details वापरण्याचा पर्याय
- सरकारने स्पष्ट केले आहे की,👉 “Father Details उपलब्ध नसल्यास Mother Details देऊ शकता.”
✔ आवश्यक कागदपत्रे
- आधार कार्ड
- आईचे नाव असलेला दस्तऐवज (उदा. Ration Card / School Certificate)
- Self Declaration (वडील नसल्याची नोंद)
✔ Self Declaration Upload
- आपल्याकडे वडिलांचे नाव नाही हे स्वतः घोषित केल्यास eKYC पूर्ण होते.
🟣 3) पती नाही आणि वडीलही नाही – दोघांचीही माहिती नसल्यास काय करावे?
- ही परिस्थिती सामान्यतः अनाथ, पालक नसलेले व्यक्ती, किंवा विशेष सामाजिक परिस्थिती असलेल्या महिलांसाठी लागू होते.
✔ खालील पर्याय वापरता येतात:
- Guardian Details (पालक / संरक्षकाचे नाव)
- Self Declaration (स्वयंघोषणा)
- NGO / Government Certified Letter (गरज असेल तर)
✔ Self Declaration मध्ये नमूद करावयाचे:
- पती नाही / वडील नाही
- आपले पालकत्व कोणाकडे आहे
- आपण स्वतः अर्ज करत आहात याची खात्री
🟣 4) eKYC साठी आवश्यक कागदपत्रांची यादी (Simplified List)
| परिस्थिती | आवश्यक कागदपत्रे |
| पती नाही | Self Declaration + आधार + बँक पासबुक |
| विधवा | Death Certificate + आधार + बँक पासबुक |
| घटस्फोटित | Divorce Order (असेल तर) + आधार + बँक पासबुक |
| वडील नाही | Mother Details + Self Declaration |
| दोघेही नाही | Guardian Certificate / Self Declaration |
🟣 5) eKYC Online कशी करावी? (Step-by-Step)
- 1️⃣ लाडकी बहीण पोर्टलवर लॉगिन करा
- 2️⃣ आधार नंबर टाका व OTP द्वारे Authenticate करा
- 3️⃣ “Personal Details” मध्ये marital status निवडा
- 4️⃣ पती/वडील नसल्यास “Self Declaration” अपलोड करा
- 5️⃣ बँक खाते लिंक करा
- 6️⃣ दस्तऐवज तपासून “Submit” करा
✓ Submit केल्यावर eKYC Pending → Verified होते.